Landelijke afspraken over nacontrole

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

De medewerkers van het KNOV-bureau krijgen allerlei vragen van verloskundigen. In deze rubriek lichten we veelgestelde of opmerkelijke vragen uit. Dit keer de vraag:

Zijn er landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt?

'Wij merken in onze regio dat ook vrouwen die volledig klinisch bevallen voor de nacontrole zes weken post partum naar de eerstelijnsverloskundigen worden verwezen. Zelfs bij baringen die in de tweede lijn gestart zijn en in een sectio zijn geëindigd. Zijn er landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt?'

Er zijn geen landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt. Deze afspraken moeten op VSV-niveau gemaakt worden én in samenspraak met de cliënt.

In de multidisciplinaire richtlijn Postnatale zorg uit 2018 staat hierover het volgende beschreven (hoofdstuk 6, pagina 46):
• Maak in het VSV afspraken wie bij een volledig tweedelijns bevalling de bevalling evalueert in de eerste week.
• Nodig elke vrouw uit voor de nacontrole en leg het nut ervan uit. Plan tijdens de huisbezoeken in de kraamperiode de nacontroleafspraak in, voor zes weken na de bevalling.
• Laat de nacontrole verrichten door een voor de cliënt vertrouwde verloskundige zorgverlener (de coördinerend zorgverlener of zorgverlener die de partus heeft begeleid).

Voor wat betreft de nacontrole na een sectio is het Addendum Postnatale zorg na sectio caesarea behorende bij de richtlijn Postnatale zorg van toepassing (hoofdstuk 7, pagina 26):

‘Een nacontrole na een sectio gebeurt in principe in de tweede of derde lijn en bij voorkeur met de verloskundig hulpverlener die bij de sectio of het besluitproces voorafgaand aan de sectio aanwezig is geweest. Belangrijk is wel om met de kraamvrouw te bespreken met wie zij de nacontrole wil. Deze behoefte kan verschillen, bijvoorbeeld door het proces rondom de sectio of het aanwezig zijn van fysieke klachten.’

Het kan dus voor een individuele cliënt ook passend zijn de nacontrole in de eerste lijn te hebben, al zal een nacontrole in de tweede lijn meer gangbaar zijn.

Goed om te weten is dat ongeacht wie de nacontrole doet, de kosten hiervan zijn meegenomen in het tarief voor postnatale zorg.

by Beheerder

Update KNOV: Ontwikkeling richtlijnen en kwaliteitsdocumenten

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

Je ziet ze vast weleens voorbijkomen: oproepen om bijvoorbeeld deel te nemen aan een werkgroep voor de ontwikkeling van een kwaliteitsdocument. Of om commentaar te geven op een conceptrichtlijn. Dat vraagt de KNOV je niet zomaar: richtlijnen en andere kwaliteitsdocumenten moeten aansluiten bij de behoeften van verloskundigen, de nieuwste inzichten en de actuele vraagstukken uit het dynamische werkveld. Zo ontwikkelen we samen praktische handvatten om de kwaliteit van de verloskundige zorg hoog te houden. Dit jaar werd en wordt gezamenlijk gewerkt aan de volgende kwaliteitsdocumenten, waarbij KNOV penvoerder is:

In ontwikkeling

• Standpunt Intermitterende Auscultatie
• Standpunt Baringshoudingen
• Standpunt Obstetrisch Geweld en Handreiking Verloskundige zorgvraag buiten de richtlijn
• Handreiking Indicaties vitaliteitsecho
• MDR Haemorrhagia post partum in de eerste lijn
• MDR Uitwendige versie in de eerste lijn

Afgerond

• Januari 2025: MDR Hyperemesis gravidarum (penvoerder NVOG)
• Juli 2025: Richtlijn Anemie
• Juli 2025: MDR Infectiepreventie in de huisartsen- en verloskundigenpraktijk (penvoerder NHG)
• Augustus 2025: Leidraad Erytrocytenimmunisatie (penvoerder NVOG)
• Augustus 2025: MDR Dreigende vroeggeboorte (penvoerder NVOG)
• September 2025: Leidraad Preventie van POPC (penvoerder NVK)
• September 2025: Leidraad Gynaecologische echografie (penvoerder NVOG)
• Oktober 2025: Omgaan met taalbarrières (penvoerder PFN)

by Beheerder

Word lid van de KNOV

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

Als lid versterk je niet alleen je eigen positie, maar ook die van alle verloskundigen in Nederland. Door als collectief op te treden, staan we sterk en kunnen we breed gedragen stappen zetten richting een nog betere geboortezorg.

Ledenvoordelen

• Je kunt meedenken over en bijdragen aan de inhoud van het vak.
• Je hebt toegang tot handige documenten over waarneming, praktijkvoering, overname, tariefbepaling, toelatingscontracten, etc.
• Als je lid bent van de KNOV ben je automatisch ook aangesloten bij de geschilleninstantie.
• Als klinisch verloskundige heb je via de KNOV toegang tot juridische ondersteuning door vakbond FBZ.
• Je krijgt toegang tot de KNOV-helpdesk.
• Je hebt toegang tot het online inspiratienetwerk, waar meer dan 2.600 verloskundigen met elkaar in gesprek gaan en elkaar helpen.
• Je ontvangt vier keer per jaar het tijdschrift De Verloskundige.
• Je krijgt toegang tot de nieuwe KNOV-platforms.
• Je krijgt korting op de tarieven van tolkendienst Global Talk.
• Je kunt gebruikmaken van een vertrouwenspersoon die jou bijstaat als je een klacht krijgt of dreigt te krijgen.

Het KNOV-lidmaatschap

De KNOV behartigt jouw belangen aan landelijke tafels. We staan voor je klaar met informatie en advies over de inhoud en organisatie van verloskundige zorg. Al meer dan 125 jaar.

‘Lid zijn van de KNOV betekent voor mij betrokkenheid bij mijn vak en de verantwoordelijkheid nemen voor het voortbestaan hiervan. Daar moet je zelf ook iets voor doen. Als beroepsvereniging doen we dat samen. De KNOV zorgt voor ondersteuning en kennisdeling, en faciliteert dat inzichten en ervaringen kunnen worden gedeeld. Daar worden wij én ons vak allemaal beter van.’

Roelande Kuiperij, eerstelijnsverloskundige

Lid worden of meer weten?

Kijk op knov.nl/ledenvoordeel

by Beheerder

Update

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

Transformatie kraamzorgsector en de rol van de verloskundige

In 2026 start de kraamzorgsector met een grootschalige transformatie, die invloed heeft op het werk van verloskundigen. De plannen richten zich op hybride werken (digitaal waar mogelijk, fysiek waar nodig) en op de ontwikkeling van regionale partuspoules. Daarnaast wordt gewerkt aan kraamzorg op maat, waarbij een nieuw indicatieprotocol meer flexibiliteit moet bieden: een kortere standaard zorgweek, met ruimte om op of af te schalen waar nodig.

Na langdurig overleg is de KNOV aangesloten bij dit project. De KNOV benadrukt dat de medische eindverantwoordelijkheid van de verloskundige een prominente plek moet krijgen binnen het nieuwe protocol. Zo kan de verloskundige als regiebehandelaar het zorgplan blijven bewaken en sturen op de hoeveelheid zorg die daadwerkelijk nodig is voor moeder en kind.

Update herziening beroepsprofiel en beroepscode verloskundigen

In 2024 is de KNOV gestart met de herziening van het beroepsprofiel (uit 2014) en de beroepscode (uit 2009) voor verloskundigen. Met de publicatie van de Beroepsidentiteit van de Verloskundige komt dit project nu in een stroomversnelling. Samen vormen de documenten de ruggengraat van het kwaliteitsbeleid van de KNOV, het raamwerk voor beroepsuitoefening en de basis voor gesprekken over het Landelijke Opleidingsprofiel Verloskunde. Het nieuwe beroepsprofiel wordt naar verwachting in 2026 opgeleverd en beschrijft wat van verloskundigen verwacht mag worden, welke taken zij uitvoeren en welke competenties daarvoor nodig zijn. De beroepscode bevat normen en waarden die richting geven aan professioneel handelen. Beide documenten worden aangevuld met actuele onderwerpen en nieuwe wetgeving.

Reünie van de lichting 1982-1985 van de Vroedvrouwenschool Heerlen

Onlangs kwam de lichting 1982–1985 van de Vroedvrouwenschool in Heerlen weer bij elkaar voor een reünie. ‘Destijds zaten we intern, met z’n allen op een lange gang’, laat oud-studente Esther Rasenberg ons weten. ‘We hadden twee mannen in onze groep, iets wat jaren niet was voorgekomen. Zij zaten op een andere gang, want ze mochten niet op dezelfde gang als de vrouwen. We hadden twee weken les en daarna twee weken stage in de kliniek. Er werd voor ons gekookt, dus aten we ook allemaal samen. De band die daardoor is ontstaan, is bijzonder. Nu, na veertig jaar, waren er achttien van de drieëntwintig ‘vroedjes’ aanwezig. Het voelde meteen weer vertrouwd. Fantastisch om ieders verhalen te horen!’

Ook iets leuks om te delen in het tijdschrift?
Mail het naar redactie@knov.nl.

by Beheerder

Q&A: Calculatieschema en IUD-plaatsing tijdens eindstage

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-3

De medewerkers van het KNOV-bureau krijgen allerlei vragen van verloskundigen. In deze rubriek lichten we veelgestelde of opmerkelijke vragen uit. Dit keer twee vragen:

Wanneer komt het nieuwe calculatieschema voor de waarneming beschikbaar?

Volgens de huidige planning wordt deze nieuwe gespreksleidraad voor waarneming in de praktijk binnenkort in een pilot aangeboden aan de leden. Hij wordt begin oktober verwacht. Het huidige calculatieschema – waarmee waarnemers en praktijkhouders een vergoeding bepalen – sluit niet meer aan bij de dagelijkse praktijk. Hiervoor is een nieuw ondersteuningsmiddel, een gespreksleidraad, ontwikkeld. Dit in samenwerking met een werkgroep om het gesprek over waarneming in de praktijk te voeren.

Mag een student Verloskunde tijdens de eindstage IUD-plaatsingen doen onder supervisie van een stagebegeleider?

Deze vraag kwam bij de KNOV binnen van stagiairs met de aanvulling dat het voor een aantal studenten prima in te passen is tijdens de stage. Bovendien zou het tijd schelen na het afstuderen en kunnen verloskundigen dan direct na het afstuderen IUD's plaatsen. Zij geven aan zich ervan bewust te zijn dat ze zich pas kunnen aanmelden in het deelregister Anticonceptie wanneer zij zijn afgestudeerd.

Het klopt dat je na scholing over de theorie en vaardigheden rondom anticonceptiezorg enkel nog mag plaatsen/verwijderen van IUD’s en/of implantaten onder supervisie van een bevoegd en bekwame zorgprofessional. Dit kan een student ook tijdens de stage al vormgeven, wanneer de stage begeleidende verloskundige bevoegd en bekwaam is in het plaatsen/verwijderen van IUD’s en de student hierin kan begeleiden. Het gaat er uiteindelijk om dat de student kan aantonen dat deze bekwaam is.

by Beheerder