Update KNOV: ontwikkeling richtlijnen en kwaliteitsdocumenten

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2026-1

Je ziet ze vast weleens voorbijkomen: oproepen om bijvoorbeeld deel te nemen aan een werkgroep voor de ontwikkeling van een kwaliteitsdocument. Of om commentaar te geven op een conceptrichtlijn. Dat vraagt de KNOV je niet zomaar: richtlijnen en andere kwaliteits­documenten moeten aansluiten bij de behoeften van verloskundigen, de nieuwste inzichten en de actuele vraagstukken uit het dynamische werkveld. Zo ontwikkelen we samen praktische handvatten om de kwaliteit van de verloskundige zorg hoog te houden. In dit artikel lees je hoe het staat met de ontwikkeling van diverse ­kwaliteitsdocumenten.

Gepubliceerde documenten van de KNOV

KNOV-standpunt Intermitterende Auscultatie (IA)
Het KNOV-standpunt Intermitterende Auscultatie (IA) is begin dit jaar gepubliceerd.

Gepubliceerde documenten waaraan de KNOV meewerkte

NVOG-richtlijn Vaginale Kunstverlossing
De KNOV nam samen met de Patiëntenfederatie Nederland (PFN) deel aan de actualisatie van deze richtlijn. Op enkele aanbevelingen uit deze richtlijn heeft de KNOV een formeel bezwaar gegeven. Op de rest van de richtlijn geeft het KNOV-bestuur een formele verklaring van geen bezwaar.

NVOG-richtlijn HPP
De KNOV nam deel aan deze actualisatie en is per module gekomen tot een besluit tot autorisatie, geen autorisatie of een formele verklaring van geen bezwaar.

NVOG-richtlijn Gynaecologische Echografie
De KNOV heeft geparticipeerd in de ontwikkeling van deze leidraad en het KNOV-bestuur heeft deze geautoriseerd. 

by Beheerder

De KNOV-academie gaat van start!

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2026-1

Kom jij naar de feestelijke openingsdag?

Op 10 april 2026 is het zover! Dan opent de allereerste, gloednieuwe KNOV-academie: een leerplatform van de KNOV voor verloskundigen. Hiermee sluiten we aan bij een lange traditie van beroepsverenigingen die hun leden ondersteunen in hun professionele ontwikkeling. Vier jij de opening met ons mee?

De KNOV-academie is een nieuwe leer- en ­ontwikkel­omgeving die verloskundigen ondersteunt om met vertrouwen en vakvrouwschap in te spelen op ontwikke­lingen in de zorg. De academie verdiept je kennis en versterkt je professionele fundament met behulp van:
• e-learnings;
• microlearnings;
• podcasts;
• live scholingen in jouw regio.

Voor deze dag ontvang je accreditatiepunten: bij het Kwaliteitsregister ­Verloskundigen 3 punten en bij het Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen 5,5 punten.

Feestelijke opening

Op vrijdag 10 april openen we met trots de nieuwe ­academie. Dit unieke moment vieren we graag samen met jou ­tijdens een feestelijke openingsdag (van 09.45 tot 16.00 uur) bij InnStyle in Maarssen.

Wat kun je verwachten?
• Je leert in een dag het aanbod kennen en weet wat passend is voor jou;
• Je krijgt interactieve demo’s van microlearnings, e-learnings en een nieuwe podcastserie;
• Je kunt gratis introductiesessies volgen van nieuwe live scholingen waar je meteen je voordeel mee kunt doen;
• Je krijgt advies van het academieteam.

by Beheerder

Laat je inspireren

Tekst: KNOV, 2026-1
Beeld: PR

Op zoek naar iets moois om te lezen of luisteren? Medewerkers en bestuurders van de KNOV delen hun persoonlijke favorieten.

by Beheerder

Update

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2026-1

Save the date: ICM-congres 2026 in Lissabon

Van 14 t/m 18 juni 2026 vindt in Lissabon (Portugal) het 34^e ICM Triennial Congress plaats, het grootste internationale congres voor verloskundigen en aanverwante professionals. Dit unieke vierdaagse evenement brengt collega’s, onderzoekers, opleiders en beroepsverenigingen uit de hele wereld samen om kennis te delen en biedt volop kansen om je professionele horizon te verbreden.

Het thema One Million More Midwives benadrukt de urgente, wereldwijde noodzaak voor een miljoen extra verloskundigen, om de kwaliteit van zorg rond zwangerschap, geboorte en kraamperiode te verbeteren en levens te redden.

Ben jij nieuwsgierig naar verloskunde wereldwijd en wil je je verbinden met collega’s uit alle windstreken? Klik hier voor de congres-website waar je je kunt aanmelden.

Coming soon: KNOV – De podcast

In april lanceert de KNOV haar allereerste podcastserie. In tien afleveringen gaan Ruth Evers, senior programmacoördinator bij de KNOV, en verschillende collega’s in gesprek met experts uit het vak over de beroepsidentiteit van de verloskundige. Wat zijn we normaal gaan vinden? Waar staan we als beroepsgroep voor en waarvoor juist niet? En hoe onderscheiden we wat persoonlijk voelt van wat eigenlijk een maatschappelijke constructie is?

Samen blikken zij terug én vooruit. Want om de toekomst van de verloskunde te begrijpen, moeten we ook onze geschiedenis kennen.

De serie gaat in op de verloskundige beroepsidentiteit in tijden van verandering, op vakvrouwschap, op verbondenheid in een verdeeld veld en op moed als dagelijkse professionele houding. Zoals het treffend wordt verwoord in een van de afleveringen: ‘Professioneel handelen begint niet bij weten wat je mag, maar bij durven staan voor waar je van bent.’

De podcast is een van de onderdelen van de nieuwe KNOV-academie, die op 10 april opengaat. Houd de academie en de KNOV-website in de gaten voor de link naar de eerste afleveringen.

Laatste stappen in herziening Kwaliteitsregister Verloskundigen

Dit jaar onderneemt de KNOV de laatste stappen in de herziening van het Kwaliteitsregister Verloskundigen die vorig jaar is ingezet. Alle geregistreerden hebben inmiddels inzicht gekregen in hun financiële situatie en welke actie dit van hen vraagt. De deelregisters Anticonceptie, Antenataal CTG en Uitwendige versie worden omgezet naar aantekeningen. Dit zorgt voor minder administratieve lasten en sluit aan bij vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid. Het deelregister Counseling Prenatale Screening komt niet terug als aantekening; de scholingseisen blijven wel van kracht. Ook realiseren we de aantekening met herregistratie-eis Basisechoscopie, waarmee we de borging van bekwaamheid in de basisechoscopie weer bij de eigen beroepsvereniging beleggen.

Klik hier en schrijf je nu in voor deze aantekening.

by Beheerder

Word lid van de KNOV

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2026-1

Als lid versterk je niet alleen je eigen positie, maar ook die van alle verloskundigen in Nederland. Door als collectief op te treden, staan we sterk en kunnen we breed gedragen stappen zetten richting een nog betere geboortezorg.

Ledenvoordelen

• Je kunt meedenken over en bijdragen aan de inhoud van het vak.
• Je hebt toegang tot handige documenten over waarneming, praktijkvoering, overname, tariefbepaling, toelatingscontracten, etc.
• Als je lid bent van de KNOV ben je automatisch ook aangesloten bij de geschilleninstantie.
• Als klinisch verloskundige heb je via de KNOV toegang tot juridische ondersteuning door vakbond FBZ.
• Je krijgt toegang tot de KNOV-helpdesk.
• Je hebt toegang tot het online inspiratienetwerk, waar meer dan 2.600 verloskundigen met elkaar in gesprek gaan en elkaar helpen.
• Je ontvangt vier keer per jaar het tijdschrift De Verloskundige.
• Je krijgt toegang tot de platforms voor verschillende werksettings.
• Je krijgt korting op de tarieven van tolkendienst Global Talk.
• Je kunt gebruikmaken van een vertrouwenspersoon die jou bijstaat als je een klacht krijgt of dreigt te krijgen.

Het KNOV-lidmaatschap

De KNOV behartigt jouw belangen aan landelijke tafels. We staan voor je klaar met informatie en advies over de inhoud en organisatie van verloskundige zorg. Al meer dan 125 jaar.

‘De KNOV helpt mij door het clusteren van goede en betrouwbare informatie over onderwerpen die belangrijk zijn in mijn werk. Ik vind het ook heel leuk om dankzij de vereniging in contact te komen met andere verloskundigen. Op de ledendagen ontmoet je veel mensen. Dat is voor mij heel waardevol.’

Denise Westendorp, eerstelijnsverloskundige

Vanaf april heb je ook toegang tot de nieuwe KNOV-academie!

Lid worden of meer weten?

Kijk op knov.nl/ledenvoordeel

by Beheerder

Q&A: Gebruik van AI-brillen en andere opnames zonder toestemming

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2026-1

De medewerkers van het KNOV-bureau krijgen allerlei vragen van verloskundigen. In deze rubriek lichten we veelgestelde of opvallende vragen uit. Dit keer:

Mag een cliënt of partner zonder toestemming filmen of livestreamen?

Bij de KNOV kwam onlangs een vraag binnen van een verloskundigenpraktijk waar een verloskundige tijdens een baring zonder haar medeweten is gefilmd. De partner van de cliënt droeg een AI-bril en maakte hiermee foto’s en video’s, die ook live werden gestreamd. De verloskundige ontdekte dit pas na de partus en voelde zich erg onprettig. De vraag is: mag dit zomaar? Het korte antwoord is: nee, dit is niet toegestaan.

Toestemming en privacy

Een AI-bril of camerabril is een normaal ogende bril waarmee foto’s en video’s kunnen worden gemaakt, opgeslagen en soms ook live gestreamd. Het maken en delen van beeld- en geluidsopnames zonder toestemming van herkenbare betrokkenen kan strafbaar zijn. Volgens de privacywetgeving, de AVG, mogen foto’s of opnames niet zonder medeweten of toestemming worden gemaakt. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens, onder het onderwerp beeldmateriaal. Scan hiervoor de code.

Wat kun je doen als er toch is gefilmd?

Zijn er zonder toestemming beelden gemaakt en gedeeld of gestreamd, dan kun je degene die de opnames heeft gemaakt verzoeken deze offline te halen en te verwijderen.

Om in de toekomst te voorkomen dat cliënten of partners ongevraagd opnames maken in de spreekkamer of tijdens de bevalling, kun je in de wachtkamer een bericht ophangen waarin je het beleid van de praktijk toelicht. Dit beleid kan betrekking hebben op het maken van opnames in het algemeen en specifieker op gebruik van een AI-bril. Je kunt bijvoorbeeld aangeven dat een AI-bril in de tas moet blijven zolang er zorgverleners in de ruimte zijn en er geen toestemming is gegeven om opnames te maken. Als een cliënt hiernaar vraagt, kun je verwijzen naar het beleid van de praktijk.

Ongewenst gedrag

Als er toch zonder toestemming opnames zijn gemaakt valt dit ook onder de noemer ongewenst gedrag. De KNOV heeft hiervoor een infographic over ondersteuning bij ongewenst gedrag en intimidatie gemaakt. Deze kan hulp bieden en geeft tips hoe je om kunt gaan met de situatie. Je bepaalt zelf wat je hiermee doet of wilt gaan doen.

by Beheerder

Landelijke afspraken over nacontrole

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

De medewerkers van het KNOV-bureau krijgen allerlei vragen van verloskundigen. In deze rubriek lichten we veelgestelde of opmerkelijke vragen uit. Dit keer de vraag:

Zijn er landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt?

'Wij merken in onze regio dat ook vrouwen die volledig klinisch bevallen voor de nacontrole zes weken post partum naar de eerstelijnsverloskundigen worden verwezen. Zelfs bij baringen die in de tweede lijn gestart zijn en in een sectio zijn geëindigd. Zijn er landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt?'

Er zijn geen landelijke afspraken over wie in welke gevallen de nacontrole verzorgt. Deze afspraken moeten op VSV-­niveau gemaakt worden én in samenspraak met de cliënt.

In de multidisciplinaire richtlijn Postnatale zorg uit 2018 staat hierover het volgende beschreven (hoofdstuk 6, pagina 46):
• Maak in het VSV afspraken wie bij een volledig tweedelijns bevalling de bevalling evalueert in de eerste week.
• Nodig elke vrouw uit voor de nacontrole en leg het nut ervan uit. Plan tijdens de huisbezoeken in de kraam­periode de nacontroleafspraak in, voor zes weken na de bevalling.
• Laat de nacontrole verrichten door een voor de cliënt vertrouwde verloskundige zorgverlener (de coördinerend zorgverlener of zorgverlener die de partus heeft begeleid).

Voor wat betreft de nacontrole na een sectio is het Addendum Postnatale zorg na sectio caesarea behorende bij de richtlijn Postnatale zorg van toepassing (hoofdstuk 7, pagina 26):

‘Een nacontrole na een sectio gebeurt in principe in de tweede of derde lijn en bij voorkeur met de verloskundig hulpverlener die bij de sectio of het besluitproces voorafgaand aan de sectio aanwezig is geweest. Belangrijk is wel om met de kraamvrouw te bespreken met wie zij de nacontrole wil. Deze behoefte kan verschillen, bijvoorbeeld door het proces rondom de sectio of het aanwezig zijn van fysieke klachten.’

Het kan dus voor een individuele cliënt ook passend zijn de nacontrole in de eerste lijn te hebben, al zal een nacontrole in de tweede lijn meer gangbaar zijn.

Goed om te weten is dat ongeacht wie de nacontrole doet, de kosten hiervan zijn meegenomen in het tarief voor postnatale zorg.

by Beheerder

Update KNOV: Ontwikkeling richtlijnen en kwaliteitsdocumenten

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

Je ziet ze vast weleens voorbijkomen: oproepen om bijvoorbeeld deel te nemen aan een werkgroep voor de ontwikkeling van een kwaliteitsdocument. Of om commentaar te geven op een concept­richtlijn. Dat vraagt de KNOV je niet zomaar: richtlijnen en andere kwaliteitsdocumenten moeten aansluiten bij de behoeften van verloskundigen, de nieuwste inzichten en de actuele vraagstukken uit het dynamische werkveld. Zo ontwikkelen we samen praktische handvatten om de kwaliteit van de verloskundige zorg hoog te houden. Dit jaar werd en wordt gezamenlijk gewerkt aan de volgende kwaliteitsdocumenten, waarbij KNOV penvoerder is:

In ontwikkeling

• Standpunt Intermitterende Auscultatie
• Standpunt Baringshoudingen
• Standpunt Obstetrisch Geweld en Handreiking Verloskundige zorgvraag buiten de richtlijn
• Handreiking Indicaties vitaliteitsecho
• MDR Haemorrhagia post partum in de eerste lijn
• MDR Uitwendige versie in de eerste lijn

Afgerond

• Januari 2025: MDR Hyperemesis gravidarum (penvoerder NVOG)
• Juli 2025: Richtlijn Anemie
• Juli 2025: MDR Infectiepreventie in de huisartsen- en verloskundigenpraktijk (penvoerder NHG)
• Augustus 2025: Leidraad Erytrocytenimmunisatie (penvoerder NVOG)
• Augustus 2025: MDR Dreigende vroeggeboorte (penvoerder NVOG)
• September 2025: Leidraad Preventie van POPC (penvoerder NVK)
• September 2025: Leidraad Gynaecologische echografie (penvoerder NVOG)
• Oktober 2025: Omgaan met taalbarrières (penvoerder PFN)

by Beheerder

Word lid van de KNOV

Tekst: VRHL Content en Creatie, 2025-4

Als lid versterk je niet alleen je eigen positie, maar ook die van alle verloskundigen in Nederland. Door als collectief op te treden, staan we sterk en kunnen we breed gedragen stappen zetten richting een nog betere geboortezorg.

Ledenvoordelen

• Je kunt meedenken over en bijdragen aan de inhoud van het vak.
• Je hebt toegang tot handige documenten over waarneming, praktijkvoering, overname, tariefbepaling, toelatingscontracten, etc.
• Als je lid bent van de KNOV ben je automatisch ook aangesloten bij de geschilleninstantie.
• Als klinisch verloskundige heb je via de KNOV toegang tot juridische ondersteuning door vakbond FBZ.
• Je krijgt toegang tot de KNOV-helpdesk.
• Je hebt toegang tot het online inspiratienetwerk, waar meer dan 2.600 verloskundigen met elkaar in gesprek gaan en elkaar helpen.
• Je ontvangt vier keer per jaar het tijdschrift De Verloskundige.
• Je krijgt toegang tot de nieuwe KNOV-platforms.
• Je krijgt korting op de tarieven van tolkendienst Global Talk.
• Je kunt gebruikmaken van een vertrouwenspersoon die jou bijstaat als je een klacht krijgt of dreigt te krijgen.

Het KNOV-lidmaatschap

De KNOV behartigt jouw belangen aan landelijke tafels. We staan voor je klaar met informatie en advies over de inhoud en organisatie van verloskundige zorg. Al meer dan 125 jaar.

‘Lid zijn van de KNOV betekent voor mij betrokkenheid bij mijn vak en de verantwoordelijkheid nemen voor het voortbestaan hiervan. Daar moet je zelf ook iets voor doen. Als beroepsvereniging doen we dat samen. De KNOV zorgt voor ondersteuning en kennisdeling, en faciliteert dat inzichten en ervaringen kunnen worden gedeeld. Daar worden wij én ons vak allemaal beter van.’

Roelande Kuiperij, eerstelijnsverloskundige

Lid worden of meer weten?

Kijk op knov.nl/ledenvoordeel

by Beheerder